Hyzop lekarski

Hyzop lekarski

Opis

Hyssopus officinalis – Hyzop lekarski
Lamiaceae, inaczej Labiatae – Jasnotowate, inaczej Wargowe
Surowiec stanowi ziele glistnika – Chelidonii herba oraz korzeń glistnika (Chelidonii radix). Ziele zbiera się na początku okresu zakwitania i suszy w warunkach naturalnych (w cieniu i w przewiewie) lub w suszarni w temp. do 40 °C, suszone na słońcu ciemnieje. Korzeń się zbiera w drugim roku wegetacji jesienią i suszy w temp. 50 – 60 °C


Wygląd i pochodzenie:
Bylina, występuje pospolicie w Europie i Pn. Azji, Pn. Ameryce; w Polsce na niżu i niższych partiach górskich, jako chwast ruderalny w miejscach zacienionych. Uprawiany do celów leczniczych. Wymaga gleby żyznej, bogatej w związki organiczne i zasobnej w wodę. Rozmnażany z nasion wysiewanych jesienią bezpośrednio do gruntu. Korzeń gruby, wrzecionowaty, silnie rozgałęziony. Łodyga wysoka do 50 cm, cienko wzniesiona, widlasto rozgałęziona, rzadko owłosiona. Liście pierzastosieczne, o odcinkach jajowatych, brzegu karbowanym lub wciętym. Kwiaty żółte, promieniste, 4-płatkowe, w luźnych baldachogronach. Kwitnie V-IX. We wszystkich częściach rośliny występuje pomarańczowy sok mleczny.

Działanie i zastosowanie:
Surowiec zawiera: ok. 1% olejku (składający się głównie z kamfory, fitosterolu, cyneolu, fitosterolu, trójterpenów, pinen), gorycz marubinę, kwasy triterpenowe (oleanolowy i ursolowy), flawonoidy (diosminę), hyssopin, pinocarriphone, żywice oraz garbniki. Pinocarriphone jest toksycznym składnikiem, który może powodować napady padaczkowe.
Wyciągi z ziela działają antyseptycznie (olejek), ściągająco (garbniki), pobudzają trawienie (gorycze). Podobnie, jak większość innych ziół z dużą zawartością silnych olejków eterycznych, ziele hyzopu działa rozkurczowo na przewód pokarmowy, dzięki czemu reguluje zakłóconą pracę jelit sprawiając, że bóle wynikające z nagromadzenia gazów słabną. W związku z tym może być skutecznym środkiem leczniczym przeciwko niestrawności, kolce, wzdęciom czy gazom.

Poza dobroczynnym wpływem na przewód pokarmowy wykazuje działanie wykrztuśne, które można wykorzystać przy zapaleniu górnych dróg oddechowych. Sporządzona z niego herbatka ziołowa z dodatkiem niewielkiej ilości miodu jest cennym i skutecznym środkiem wykrztuśnym (pomaga w rozrzedzeniu, jak również w wydaleniu flegmy. Hyzop lekarski łagodnie wspomaga produkcję bardziej płynnego śluzu, a jednocześnie pobudza jego wydalanie. Ta połączona akcja zioła rozrzedza gęsty oraz zbity śluz. Hyzop lekarski może podrażniać błonę śluzową, dlatego też najlepiej podawać preparaty sporządzone z niego, jak tylko minie ‘najgorsze’ podczas przeziębienia. Jako środek uspokajający, hyzop lekarski jest pożyteczny w czasie astmy, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, zwłaszcza wtedy, gdy astma jest pogarszana przez zalegający śluz.

Przy stosowaniu ziela należy nie przekraczać zalecanych dawek, ponieważ w nadmiarze może powodować podrażnienia błon śluzowych. Poza tym działa przeciwbakteryjnie oraz ściągająco. Hyzop lekarski na przestrzeni czasu był również wykorzystywany w postaci gorących oparów w leczeniu zapalenia ucha. Zmiażdżone liście zioła były wykorzystywane na wszelkiego rodzaju skaleczenia oraz siniaki. Napary z liści hyzopa lekarskiego były stosowane zewnętrznie, jako okłady na bóle reumatyczne. Hyzop lekarski posiada pewne właściwości, które mogą pobudzać menstruację oraz wywoływać poronienia, wtedy, kiedy jest on zażywany w dużych dawkach leczniczych, dlatego jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i kobiet cierpiących na dolegliwości menstruacyjne.

Galeria zdjęć